"Een Commissaris in Flevoland heeft niets te doen!"

Spanning in de Eerste Kamer

Het wetsontwerp tot instelling van de provincie Flevoland werd op 23 mei 1985 zonder al te veel problemen door de Tweede Kamer aanvaard, maar het was van tevoren duidelijk er in de Eerste Kamer grote bezwaren leefden. De spanning liep dus hoog op. Voormalig gedeputeerde in Flevoland namens de VVD Pieter Loos vertelt.

Spoorstede

Aanbrengen van plafond in gebouw Spoorstede in Lelystad, dat wordt verbouwd tot provinciehuis, november 1985 (foto Jan Blom; Museum Batavialand, collectie Henk Hutten)

Alle rechten voorbehouden

Na de walk-over in de Tweede Kamer maakte ik mij in de avonduren – niet als ambtenaar van Verkeer en Waterstaat – wel ernstig bezorgd over de woordvoerder van de VVD in de Eerste Kamer, Molly Geertsema, oud-Commissaris van Gelderland. Ik ben op een gegeven moment naar het kasteel Middachten geweest, dat hij als kasteelheer in huur bewoonde. Hij woonde daar prachtig. Een mooie tocht daarnaartoe, gastvrij ontvangen. Ik kende hem ook wel. Maar over het onderwerp “provincie Flevoland” heb ik geen gesprek met hem kunnen voeren omdat hij in schaterlachen uitbarstte: hij vond het zó belachelijk! Het bekende verhaal:

“Wat moet een Commissaris van de Koningin in Flevoland doen met zes burgemeesters? Die heeft niets te doen!”

Hij vond het belachelijk. Ik was niet optimistisch door het gesprek met mijn partijgenoot-woordvoerder in de Eerste Kamer. Heb kort daarna een gesprek gehad met David Luteijn, de fractievoorzitter van de VVD in de Eerste Kamer. Hij was een Zeeuw, afkomstig uit de landbouw, en kon zich Flevoland goed voorstellen. En hij verzekerde mij dat de VVD Rietkerk in de Eerste Kamer niet zou laten vallen. Geertsema moest als woordvoerder ruimte laten voor voor- en tegenstanders. David Luteijn verzekerde mij ook dat er binnen de VVD altijd zoveel zouden voorstemmen dat het wetsontwerp aangenomen zouden worden. Maar Geertsema was dus uiterst kritisch. [...]

Evert Vermeer, die net als ik aan de voorbereiding bezig was, die wist via zijn vader, Eerste Kamerlid Anne Vermeer, [dat velen] binnen de Partij van de Arbeid [...]  in de Eerste Kamer [niet voor de provincie Flevoland waren]. Binnen het CDA waren er ook velen tegen. Dus het was echt uiterst spannend.

Om even door te gaan naar de behandeling in de Eerste Kamer: je moest gewoon turven, voor en tegen, want iedere partij die meer dan één zetel in de Eerste Kamer had was ook zo’n beetje verdeeld. Ik wist wat David Luteijn mij gezegd had en telde alleen de VVD-ers. Op een gegeven moment wist ik dat het aangenomen zou worden. [...] Met twee of drie stemmen meerderheid is het aanvaard in de Eerste Kamer.

Bron: Batavialand te Lelystad, Project Provinciewording, Interview met Pieter Loos, 26 april 2010.

Alle rechten voorbehouden